{"id":18174,"date":"2026-04-20T11:21:05","date_gmt":"2026-04-20T09:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=18174"},"modified":"2026-06-16T14:36:41","modified_gmt":"2026-06-16T12:36:41","slug":"lattractivite-de-la-profession-davocat","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/","title":{"rendered":"L&#8217;attractivit\u00e9 de la profession d&#8217;avocat"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le cycle d\u2019ateliers organis\u00e9 par l\u2019Institut Robert Badinter, sur la sollicitation du Conseil national des barreaux et plus particuli\u00e8rement du Centre de recherche et d\u2019\u00e9tude des avocats, analyse l\u2019attractivit\u00e9 de la profession d\u2019avocat dans un contexte de profondes transformations. Malgr\u00e9 une croissance d\u00e9mographique soutenue, une f\u00e9minisation et un rajeunissement marqu\u00e9s, la profession conna\u00eet des d\u00e9parts importants, particuli\u00e8rement durant les cinq premi\u00e8res ann\u00e9es<br>d\u2019exercice et davantage parmi les femmes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u2019image de l\u2019avocat demeure tr\u00e8s positive \u2013 prestige du statut, r\u00f4le symbolique de d\u00e9fenseur, attrait pour l\u2019ind\u00e9pendance \u2013 mais l\u2019\u00e9cart entre repr\u00e9sentations et r\u00e9alit\u00e9s professionnelles appara\u00eet d\u00e9cisif. L\u2019exercice lib\u00e9ral et la forte dimension entrepreneuriale, souvent absents des formations initiales, g\u00e9n\u00e8rent parfois des d\u00e9sillusions, notamment dans les grandes structures o\u00f9 le travail peut \u00eatre ressenti comme r\u00e9p\u00e9titif, segment\u00e9 et faiblement autonome. Le surengagement, la pression temporelle, les horaires \u00e9lev\u00e9s, les in\u00e9galit\u00e9s de revenus et de carri\u00e8re, ainsi que les discriminations constituent des facteurs majeurs de d\u00e9mobilisation. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parall\u00e8lement, le march\u00e9 des services juridiques \u00e9volue : concurrence accrue, d\u00e9veloppement des plateformes en lignes, mont\u00e9e de l\u2019intelligence artificielle g\u00e9n\u00e9rative. Si ces outils peuvent am\u00e9liorer la productivit\u00e9 et r\u00e9duire les t\u00e2ches r\u00e9p\u00e9titives, ils interrogent la d\u00e9ontologie, les mod\u00e8les \u00e9conomiques des cabinets et le r\u00f4le assign\u00e9 aux collaborateurs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> Les ateliers soulignent enfin un d\u00e9ficit de donn\u00e9es fiables sur les parcours, les revenus, les conditions de travail ou les reconversions, entravant l\u2019analyse des dynamiques d\u2019attractivit\u00e9. Ils invitent \u00e0 renforcer la connaissance de la profession, \u00e0 mieux documenter les trajectoires et accompagner les premi\u00e8res ann\u00e9es d\u2019exercice, p\u00e9riode cl\u00e9 o\u00f9 se joue la fid\u00e9lisation dans le m\u00e9tier.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/2026-Actes_Avocats_IRB.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:1130px\" aria-label=\"Embed of 2026-Actes_Avocats_IRB.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-9d7adcff-0342-4540-bb25-9cb5a256b7cb\" href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/2026-Actes_Avocats_IRB.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2026-Actes_Avocats_IRB<\/a><a href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/2026-Actes_Avocats_IRB.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-9d7adcff-0342-4540-bb25-9cb5a256b7cb\">T\u00e9l\u00e9charger<\/a><\/div>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>Version en anglais \/ English version below<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Organized at the request of the National Bar Council and the Center for Research and Study of Lawyers, the workshops reveal a legal profession that is attractive to newcomers but faces high attrition rates, particularly among women. The gap between the profession\u2019s prestigious image and reality \u2013 work<br>overload, limited autonomy, income inequality, and discrimination \u2013 fuels disengagement. The early stages of a career, often marked by repetitive tasks, client pressure, and a lack of prospects, constitute a critical phase. The legal services market is transforming: increased competition, online platforms, and<br>the development of AI are changing the organization of work and challenging professional ethics, while offering potential productivity gains. Finally, the workshops highlight a lack of data on career paths, working conditions, and career transitions, which limits the analysis of the profession\u2019s attractiveness and<br>calls for better tracking of career trajectories.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/details>\n","protected":false},"featured_media":18179,"template":"","disciplines":[114,3386,375,115],"collections":[1589],"publication_tag":[3389,3388,3395,3387,3085,3392,3390,3394,3391,3393],"auteurs":[3168,3115,2850],"class_list":["post-18174","publications","type-publications","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","disciplines-droit","disciplines-economie","disciplines-psychologie","disciplines-sociologie","collections-actes","publication_tag-attractivite-de-la-profession-davocat","publication_tag-conditions-de-travail","publication_tag-deontologie-et-regulation-professionnelle","publication_tag-feminisation-de-la-profession","publication_tag-identite-professionnelle-2","publication_tag-inegalites-professionnelles","publication_tag-marche-des-services-juridiques","publication_tag-risques-psychosociaux","publication_tag-surcharge-professionnelle","publication_tag-trajectoires-professionnelles","auteurs-matthieu-febvre-issaly","auteurs-melanie-vay","auteurs-valerie-sagant"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L&#039;attractivit\u00e9 de la profession d&#039;avocat - INSTITUT ROBERT BADINTER<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ces actes ont pour but d&#039;analyser l\u2019attractivit\u00e9 de la profession d\u2019avocat dans un contexte de profondes transformations.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L&#039;attractivit\u00e9 de la profession d&#039;avocat - INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ces actes ont pour but d&#039;analyser l\u2019attractivit\u00e9 de la profession d\u2019avocat dans un contexte de profondes transformations.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-16T12:36:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"842\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1192\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/\",\"name\":\"L'attractivit\u00e9 de la profession d'avocat - INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png\",\"datePublished\":\"2026-04-20T09:21:05+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-16T12:36:41+00:00\",\"description\":\"Ces actes ont pour but d'analyser l\u2019attractivit\u00e9 de la profession d\u2019avocat dans un contexte de profondes transformations.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png\",\"width\":\"842\",\"height\":\"1192\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/lattractivite-de-la-profession-davocat\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"L&rsquo;attractivit\u00e9 de la profession d&rsquo;avocat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L'attractivit\u00e9 de la profession d'avocat - INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"Ces actes ont pour but d'analyser l\u2019attractivit\u00e9 de la profession d\u2019avocat dans un contexte de profondes transformations.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"L'attractivit\u00e9 de la profession d'avocat - INSTITUT ROBERT BADINTER","og_description":"Ces actes ont pour but d'analyser l\u2019attractivit\u00e9 de la profession d\u2019avocat dans un contexte de profondes transformations.","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2026-06-16T12:36:41+00:00","og_image":[{"width":842,"height":1192,"url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/","name":"L'attractivit\u00e9 de la profession d'avocat - INSTITUT ROBERT BADINTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png","datePublished":"2026-04-20T09:21:05+00:00","dateModified":"2026-06-16T12:36:41+00:00","description":"Ces actes ont pour but d'analyser l\u2019attractivit\u00e9 de la profession d\u2019avocat dans un contexte de profondes transformations.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/#primaryimage","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png","contentUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-20-a-11.16.06.png","width":"842","height":"1192"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/lattractivite-de-la-profession-davocat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"L&rsquo;attractivit\u00e9 de la profession d&rsquo;avocat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/18174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=18174"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=18174"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=18174"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=18174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}