{"id":18188,"date":"2026-04-24T16:55:57","date_gmt":"2026-04-24T14:55:57","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=18188"},"modified":"2026-04-27T14:54:43","modified_gmt":"2026-04-27T12:54:43","slug":"cyberjustice-europe-2025","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/","title":{"rendered":"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice : usages et enjeux &#8211; Conf\u00e9rence Cyberjustice Europe 2025"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alors que l\u2019intelligence artificielle occupe le devant de la sc\u00e8ne m\u00e9diatique et scientifique, l\u2019av\u00e8nement des mondes immersifs reste en comparaison tr\u00e8s \u00e0 la marge des r\u00e9flexions sur le num\u00e9rique. Sans doute parce que les technologies de r\u00e9alit\u00e9 virtuelle et augment\u00e9e demeurent aujourd\u2019hui encore trop co\u00fbteuses et insuffisamment ergonomiques pour conna\u00eetre un d\u00e9veloppement et une consommation de masse propres \u00e0 attirer l\u2019attention. Mais cette<br>situation est d\u00e9j\u00e0 en train d\u2019\u00e9voluer avec des \u00e9quipements dont les prix et la taille diminuent, des usages qui s\u2019inventent et des applications qui se multiplient dans des secteurs aussi vari\u00e9s que l\u2019industrie, l\u2019\u00e9ducation, la sant\u00e9\u2026 et d\u00e9sormais aussi, la justice.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Ce serait ainsi une erreur de ne pas s\u2019int\u00e9resser d\u00e8s maintenant aux premi\u00e8res exp\u00e9riences de r\u00e9alit\u00e9 virtuelle et augment\u00e9e dont il est fait usage en justice m\u00eame \u00e0 titre purement exp\u00e9rimental. Car ces technologies qui recourent \u00e0 des stimulations visuelles et sonores produites par l\u2019informatique portent en elles un potentiel de transformation majeur pour les usagers : elles modifient notre perception du r\u00e9el, proposent des exp\u00e9riences individuelles ou collectives construites sur mesure \u00e0 des fins particuli\u00e8res, g\u00e9n\u00e8rent des relations in\u00e9dites entre mondes physiques et num\u00e9riques et offrent de nouvelles fa\u00e7ons d\u2019agir sur notre environnement. Autant de situations qui peuvent venir sinon heurter, tout au moins interroger nos conceptions traditionnelles de l\u2019exercice de la justice en les renouvelant.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Conforme \u00e0 notre mission d\u2019explorer les futurs possibles de la justice, cette troisi\u00e8me Conf\u00e9rence Cyberjustice Europe organis\u00e9e par l\u2019Institut Robert Badinter, le Laboratoire de cyberjustice de l\u2019universit\u00e9 de Montr\u00e9al et le Conseil de l\u2019Europe, donne la parole aux \u00e9quipes de recherche et aux expertes et experts qui se sont pench\u00e9s sur les usages des mondes immersifs aux fins de rep\u00e9rer les enjeux techniques, proc\u00e9duraux, mais aussi \u00e9thiques et juridiques au regard des droits fondamentaux avec pour objectif de guider leur possible utilisation dans le cadre des missions de la justice.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/IRB-CONF-CyberJustice-INT-2026-2403-WEB.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:1130px\" aria-label=\"Embed of 2026-Cyberjustice-IRB.pdf.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-01ce7543-9781-4ef0-abdf-7bbffb6a299f\" href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/IRB-CONF-CyberJustice-INT-2026-2403-WEB.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2026-Cyberjustice-IRB.pdf<\/a><a href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/04\/IRB-CONF-CyberJustice-INT-2026-2403-WEB.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-01ce7543-9781-4ef0-abdf-7bbffb6a299f\">T\u00e9l\u00e9charger<\/a><\/div>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>R\u00e9sum\u00e9 en anglais \/ english version below <\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Compared to artificial intelligence, the rise of immersive environments remains very much on the fringes of discussions about digital technology. Long considered too expensive and not user-friendly enough, the equipment is evolving, new uses are being invented, and applications are now multiplying in the justice sector as well. Visual and auditory stimuli hold the potential for major transformation: they alter our perception of reality, offer structured individual or collective experiences, and provide new ways of interacting with our environment. These are all situations that may, if not challenge, then at least call into question our traditional conceptions of the administration of justice by renewing them. The conference gave a platform to research teams and experts who have examined the uses of immersive environments in order to identify the technical, procedural, ethical and legal challenges with regard to fundamental rights, with the aim of guiding their potential use within the context of the justice system\u2019s remit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"featured_media":18191,"template":"","disciplines":[2815],"collections":[1589],"publication_tag":[2974,1348,3398,515,3402,3399,3397,3401,2992,3400,277],"auteurs":[],"class_list":["post-18188","publications","type-publications","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","disciplines-sciences-information-communication","collections-actes","publication_tag-cyberjustice","publication_tag-droits-fondamentaux","publication_tag-environnements-immersifs","publication_tag-ethique","publication_tag-justice-reparatrice","publication_tag-preparation-du-proces","publication_tag-realite-virtuelle","publication_tag-reconstitution","publication_tag-rehabilitation","publication_tag-scene-de-crime","publication_tag-victime"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Alors que l\u2019intelligence artificielle occupe le devant de la sc\u00e8ne m\u00e9diatique et scientifique, l\u2019av\u00e8nement des mondes immersifs reste en comparaison tr\u00e8s\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Alors que l\u2019intelligence artificielle occupe le devant de la sc\u00e8ne m\u00e9diatique et scientifique, l\u2019av\u00e8nement des mondes immersifs reste en comparaison tr\u00e8s\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-27T12:54:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"842\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1192\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/\",\"name\":\"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png\",\"datePublished\":\"2026-04-24T14:55:57+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-27T12:54:43+00:00\",\"description\":\"Alors que l\u2019intelligence artificielle occupe le devant de la sc\u00e8ne m\u00e9diatique et scientifique, l\u2019av\u00e8nement des mondes immersifs reste en comparaison tr\u00e8s\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png\",\"width\":\"842\",\"height\":\"1192\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/cyberjustice-europe-2025\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice : usages et enjeux &#8211; Conf\u00e9rence Cyberjustice Europe 2025\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice","description":"Alors que l\u2019intelligence artificielle occupe le devant de la sc\u00e8ne m\u00e9diatique et scientifique, l\u2019av\u00e8nement des mondes immersifs reste en comparaison tr\u00e8s","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice","og_description":"Alors que l\u2019intelligence artificielle occupe le devant de la sc\u00e8ne m\u00e9diatique et scientifique, l\u2019av\u00e8nement des mondes immersifs reste en comparaison tr\u00e8s","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2026-04-27T12:54:43+00:00","og_image":[{"width":842,"height":1192,"url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/","name":"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png","datePublished":"2026-04-24T14:55:57+00:00","dateModified":"2026-04-27T12:54:43+00:00","description":"Alors que l\u2019intelligence artificielle occupe le devant de la sc\u00e8ne m\u00e9diatique et scientifique, l\u2019av\u00e8nement des mondes immersifs reste en comparaison tr\u00e8s","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/#primaryimage","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png","contentUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Capture-decran-2026-04-24-a-16.52.32.png","width":"842","height":"1192"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/cyberjustice-europe-2025\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"R\u00e9alit\u00e9s virtuelles et augment\u00e9es dans la justice : usages et enjeux &#8211; Conf\u00e9rence Cyberjustice Europe 2025"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/18188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=18188"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=18188"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=18188"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=18188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}