{"id":6000,"date":"2023-03-24T15:34:47","date_gmt":"2023-03-24T14:34:47","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=6000"},"modified":"2025-03-06T16:36:01","modified_gmt":"2025-03-06T15:36:01","slug":"le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/","title":{"rendered":"Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative&nbsp;en ligne&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cette recherche s\u2019emploie \u00e0 r\u00e9pondre aux interrogations que soul\u00e8ve l\u2019\u00e9mergence de services en ligne de r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends (services e-RED). Ces derniers renouvellent la conception m\u00eame de la justice en promouvant une approche fonctionnelle et d\u00e9mat\u00e9rialis\u00e9e de celle-ci, en pla\u00e7ant la voie institutionnelle et l\u2019acc\u00e8s au juge en dernier recours. Les incitations \u00e0 d\u00e9velopper des services en ligne de m\u00e9diation, de conciliation et d\u2019arbitrage sont aussi bien internationales, europ\u00e9ennes que nationales. Toutefois, l\u2019\u00e9tude montre que, en France, malgr\u00e9 un contexte qui leur est a priori favorable, et hormis une poign\u00e9e de plateformes de m\u00e9diation de la consommation qui ont trouv\u00e9 leur place dans le paysage du r\u00e8glement des diff\u00e9rends, ces services peinent toujours \u00e0 convaincre.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ce constat invite \u00e0 questionner le mod\u00e8le fran\u00e7ais, tant quant au choix d\u2019encourager les offres priv\u00e9es de e-justice alternative que quant \u00e0 l\u2019absence d\u2019articulation de ces services avec une justice publique. A contrario, la r\u00e9ussite du mod\u00e8le canadien, avec ses quasi tribunaux judiciaires et sa plateforme publique de r\u00e8glement des diff\u00e9rends (PARle), am\u00e8ne \u00e0 reconsid\u00e9rer le d\u00e9veloppement en France d\u2019une plateforme offrant un processus gradu\u00e9 et digitalis\u00e9 de r\u00e8glement des diff\u00e9rends, proposant une articulation int\u00e9gr\u00e9e de l\u2019amiable et du judiciaire, port\u00e9 par les pouvoirs publics, permettant d\u2019assurer la souplesse du processus tout en facilitant l\u2019ex\u00e9cution des accords et d\u00e9cisions qui en r\u00e9sultent.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pour que le e-r\u00e8glement extrajudiciaire puisse mieux r\u00e9pondre \u00e0 la demande sociale et trouver place au sein d&#8217;un projet commun et coop\u00e9ratif de justice, la recherche trace plusieurs perspectives. Tout d\u2019abord sur la qualit\u00e9 et la lisibilit\u00e9 de ces services qui, au-del\u00e0 du respect des obligations formul\u00e9es par la loi du 23 mars 2019, n\u00e9cessite de lever les confusions persistantes (entre le r\u00f4le des diff\u00e9rents acteurs ou entre la production d\u2019information et de conseil) et l\u2019opacit\u00e9 d\u2019une offre foisonnante et plurielle. La transparence sur les r\u00e9sultats obtenus ou encore l\u2019accompagnement des usagers, notamment ceux qui souffrent d\u2019illectronisme, am\u00e9lioreraient confiance et accessibilit\u00e9. De plus, face \u00e0 la crainte d\u2019un recul de l\u2019Etat de droit et d\u2019une march\u00e9isation de la justice, le \u00ab sentiment d\u2019acc\u00e8s \u00e0 la justice&nbsp;\u00bb des usagers devrait \u00eatre pris en compte. En mettant en lien les diff\u00e9rends proc\u00e9d\u00e9s de r\u00e8glement des diff\u00e9rends, des parcours plus appropri\u00e9s aux besoins des justiciables se d\u00e9gageraient par l\u2019am\u00e9nagement de passerelles entre n\u00e9gociation, conciliation, m\u00e9diation, proc\u00e9dure participative et arbitrage ou voie judiciaire. Un passage facilit\u00e9 de l\u2019amiable au judiciaire favoriserait ainsi un processus hybride de r\u00e9solution en ligne des diff\u00e9rends, l\u2019amiable&nbsp; trouvant place non seulement comme une \u00e9tape pr\u00e9alable \u00e0 l\u2019intervention \u00e9ventuelle du juge mais aussi en cours d\u2019instance. Les outils technologiques (intelligence artificielle, outils pr\u00e9dictifs, blockchain) peuvent offrir de r\u00e9els potentiels en termes d\u2019informations cibl\u00e9es, d\u2019organisation d\u2019un cadre ad\u00e9quat de n\u00e9gociation ou d\u2019ex\u00e9cution automatis\u00e9e des accords trouv\u00e9s. Ils pr\u00e9sentent toutefois des risques qui n\u00e9cessitent une r\u00e9gulation de leurs usages par les services e-RED.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends-le-deploiement-dune-justice-alternative-en-ligne\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Voir la recherche n\u00b018.28 &#8220;Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends. Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative en ligne&#8221;<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","disciplines":[],"collections":[1531],"publication_tag":[1747,1746,102,128],"auteurs":[1598],"class_list":["post-6000","publications","type-publications","status-publish","hentry","collections-actu-recherche","publication_tag-e-justice","publication_tag-e-red","publication_tag-e-reglement","publication_tag-numerique-2","auteurs-ierdj"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends - INSTITUT ROBERT BADINTER<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative&nbsp;en ligne&nbsp; Cette recherche s\u2019emploie \u00e0 r\u00e9pondre aux interrogations que soul\u00e8ve l\u2019\u00e9mergence de services\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends - INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative&nbsp;en ligne&nbsp; Cette recherche s\u2019emploie \u00e0 r\u00e9pondre aux interrogations que soul\u00e8ve l\u2019\u00e9mergence de services\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-06T15:36:01+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\\\/\",\"name\":\"Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends - INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-03-24T14:34:47+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-06T15:36:01+00:00\",\"description\":\"Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative&nbsp;en ligne&nbsp; Cette recherche s\u2019emploie \u00e0 r\u00e9pondre aux interrogations que soul\u00e8ve l\u2019\u00e9mergence de services\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends - INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative&nbsp;en ligne&nbsp; Cette recherche s\u2019emploie \u00e0 r\u00e9pondre aux interrogations que soul\u00e8ve l\u2019\u00e9mergence de services","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends - INSTITUT ROBERT BADINTER","og_description":"Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative&nbsp;en ligne&nbsp; Cette recherche s\u2019emploie \u00e0 r\u00e9pondre aux interrogations que soul\u00e8ve l\u2019\u00e9mergence de services","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2025-03-06T15:36:01+00:00","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/","name":"Le e-r\u00e8glement extrajudiciaire des diff\u00e9rends - INSTITUT ROBERT BADINTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#website"},"datePublished":"2023-03-24T14:34:47+00:00","dateModified":"2025-03-06T15:36:01+00:00","description":"Le d\u00e9ploiement d\u2019une justice alternative&nbsp;en ligne&nbsp; Cette recherche s\u2019emploie \u00e0 r\u00e9pondre aux interrogations que soul\u00e8ve l\u2019\u00e9mergence de services","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"le-e-reglement-extrajudiciaire-des-differends"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/6000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=6000"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=6000"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=6000"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=6000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}