{"id":18622,"date":"2026-07-08T17:14:53","date_gmt":"2026-07-08T15:14:53","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=news&#038;p=18622"},"modified":"2026-07-08T17:14:55","modified_gmt":"2026-07-08T15:14:55","slug":"nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib","status":"publish","type":"news","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/","title":{"rendered":"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rapport r\u00e9alis\u00e9 dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, sous la direction de Xavier Bioy, Catherine Ginestet et B\u00e9atrice Milard&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L&rsquo;Institut Robert Badinter publie une nouvelle recherche consacr\u00e9e \u00e0 l&rsquo;acceptabilit\u00e9 des mesures sanitaires mises en \u0153uvre durant la pand\u00e9mie de Covid-19. R\u00e9alis\u00e9e avec son soutien dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, cette&nbsp;recherche&nbsp;analyse les conditions dans lesquelles les restrictions de libert\u00e9s ont \u00e9t\u00e9 re\u00e7ues, appliqu\u00e9es et contest\u00e9es par les citoyens et les institutions. En croisant les approches juridiques, sociologiques et psychologiques, les chercheurs interrogent les ressorts de l&rsquo;adh\u00e9sion aux r\u00e8gles en p\u00e9riode de crise ainsi que les tensions qu&rsquo;elles peuvent susciter dans une soci\u00e9t\u00e9 d\u00e9mocratique.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pour comprendre ces m\u00e9canismes, l&rsquo;\u00e9quipe de recherche a mobilis\u00e9 plusieurs m\u00e9thodes compl\u00e9mentaires : enqu\u00eates quantitatives et qualitatives men\u00e9es \u00e0 diff\u00e9rentes \u00e9tapes de la pand\u00e9mie, entretiens avec des citoyens et des professionnels charg\u00e9s de l&rsquo;application des r\u00e8gles, analyse des discours publics, de la couverture m\u00e9diatique et d&rsquo;un vaste corpus de d\u00e9cisions de justice. Cette approche permet d&rsquo;\u00e9tudier \u00e0 la fois la production des normes, leur r\u00e9ception dans l&rsquo;espace public et leur mise en \u0153uvre concr\u00e8te sur le terrain.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L&rsquo;\u00e9tude montre d&rsquo;abord que l&rsquo;acceptation des mesures d\u00e9pend fortement de la gravit\u00e9 per\u00e7ue de la situation sanitaire et de la qualit\u00e9 de l&rsquo;information diffus\u00e9e<\/strong>. Si le premier confinement a suscit\u00e9 une adh\u00e9sion importante, celle-ci n&rsquo;a jamais \u00e9t\u00e9 uniforme. Les comportements observ\u00e9s varient selon le genre, le territoire ou encore les conditions socio-\u00e9conomiques. Les chercheurs soulignent ainsi que la conformit\u00e9 aux r\u00e8gles est travers\u00e9e par des logiques sociales et relationnelles qui d\u00e9passent largement la seule question sanitaire.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Les travaux mettent \u00e9galement en \u00e9vidence le r\u00f4le central des liens sociaux. La sociabilit\u00e9 appara\u00eet comme un facteur d\u00e9terminant dans l&rsquo;acceptation ou la remise en cause des contraintes.<\/strong>&nbsp;Les formes de vie relationnelle, les situations d&rsquo;isolement ou encore le sentiment de mise \u00e0 l&rsquo;\u00e9cart influencent fortement les comportements observ\u00e9s. Certains groupes ont \u00e9t\u00e9 particuli\u00e8rement concern\u00e9s par ces tensions, notamment les jeunes, les personnes en situation de pr\u00e9carit\u00e9, les travailleurs ind\u00e9pendants ou encore les parents.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>L&rsquo;enqu\u00eate r\u00e9v\u00e8le par ailleurs que les critiques adress\u00e9es aux mesures sanitaires reposaient souvent sur des arguments structur\u00e9s<\/strong>. Les d\u00e9bats autour des attestations de d\u00e9placement,&nbsp;du passe sanitaire&nbsp;ou de l&rsquo;obligation vaccinale ont soulev\u00e9 des interrogations portant aussi bien sur la l\u00e9galit\u00e9 des dispositifs que sur la protection des libert\u00e9s individuelles ou les fondements scientifiques des d\u00e9cisions publiques. \u00c0 mesure que la crise \u00e9voluait, un d\u00e9calage s&rsquo;est progressivement install\u00e9 entre les discours institutionnels et certaines pr\u00e9occupations exprim\u00e9es dans l&rsquo;espace public.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>La recherche accorde \u00e9galement une attention particuli\u00e8re au r\u00f4le de l&rsquo;expertise scientifique, des m\u00e9dias et des juridictions.<\/strong>&nbsp;Si&nbsp;celle-ci&nbsp;a constitu\u00e9 un appui essentiel \u00e0 la gestion de la pand\u00e9mie, les controverses entre sp\u00e9cialistes et les messages parfois contradictoires ont pu fragiliser la confiance du public. Les chercheurs observent \u00e9galement que la m\u00e9diatisation de ces d\u00e9bats a parfois rendu plus difficile la distinction entre faits scientifiques, interpr\u00e9tations et prises de position partisanes.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Enfin, l&rsquo;\u00e9tude \u00e9claire les conditions concr\u00e8tes d&rsquo;application des mesures dans plusieurs institutions, notamment l&rsquo;\u00e9cole, les prisons et la justice. Les acteurs de terrain ont souvent d\u00fb composer avec des consignes \u00e9volutives et parfois ambigu\u00ebs, conduisant \u00e0 des adaptations pragmatiques et \u00e0 des formes d&rsquo;interpr\u00e9tation locale des r\u00e8gles. Ces observations mettent en lumi\u00e8re l&rsquo;\u00e9cart qui peut exister entre la d\u00e9cision prise au niveau central et sa mise en \u0153uvre quotidienne.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Au-del\u00e0 de ses conclusions, le rapport ouvre plusieurs pistes de r\u00e9flexion. Il invite notamment \u00e0 approfondir le r\u00f4le des relais de terrain dans la l\u00e9gitimation des politiques publiques, \u00e0 mieux comprendre l&rsquo;influence des m\u00e9dias dans la circulation des arguments juridiques et scientifiques, ainsi qu&rsquo;\u00e0 analyser les effets du \u00ab flou normatif \u00bb qui peut favoriser l&rsquo;adaptation des r\u00e8gles aux r\u00e9alit\u00e9s locales tout en alimentant parfois l&rsquo;incertitude. En proposant une analyse approfondie des liens entre droit, libert\u00e9s et comportements sociaux, cette recherche contribue \u00e0 nourrir la r\u00e9flexion sur les conditions d&rsquo;une gestion d\u00e9mocratique des crises.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lire le rapport : <a href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/\">https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":18625,"template":"","class_list":["post-18622","news","type-news","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib) - INSTITUT ROBERT BADINTER<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rapport r\u00e9alis\u00e9 dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, sous la direction de Xavier Bioy, Catherine Ginestet et B\u00e9atrice Milard&nbsp; L&#039;Institut Robert\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib) - INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Rapport r\u00e9alis\u00e9 dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, sous la direction de Xavier Bioy, Catherine Ginestet et B\u00e9atrice Milard&nbsp; L&#039;Institut Robert\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-08T15:14:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1068\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/\",\"name\":\"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib) - INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png\",\"datePublished\":\"2026-07-08T15:14:53+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-08T15:14:55+00:00\",\"description\":\"Rapport r\u00e9alis\u00e9 dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, sous la direction de Xavier Bioy, Catherine Ginestet et B\u00e9atrice Milard&nbsp; L'Institut Robert\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png\",\"width\":2048,\"height\":1068},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Actualit\u00e9s\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/actualites\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib) - INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"Rapport r\u00e9alis\u00e9 dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, sous la direction de Xavier Bioy, Catherine Ginestet et B\u00e9atrice Milard&nbsp; L'Institut Robert","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib) - INSTITUT ROBERT BADINTER","og_description":"Rapport r\u00e9alis\u00e9 dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, sous la direction de Xavier Bioy, Catherine Ginestet et B\u00e9atrice Milard&nbsp; L'Institut Robert","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2026-07-08T15:14:55+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1068,"url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/","name":"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib) - INSTITUT ROBERT BADINTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png","datePublished":"2026-07-08T15:14:53+00:00","dateModified":"2026-07-08T15:14:55+00:00","description":"Rapport r\u00e9alis\u00e9 dans le cadre du projet&nbsp;CovALib, sous la direction de Xavier Bioy, Catherine Ginestet et B\u00e9atrice Milard&nbsp; L'Institut Robert","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/#primaryimage","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png","contentUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Capture-decran-2026-07-08-a-17.13.42.png","width":2048,"height":1068},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/nouveau-rapport-de-recherches-covid-acceptabilite-et-libertes-covalib\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Actualit\u00e9s","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/actualites\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Nouveau rapport de recherches : Covid, Acceptabilit\u00e9 et Libert\u00e9s (CovALib)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/news\/18622","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/news"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/news"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}