{"id":18292,"date":"2026-05-21T17:25:06","date_gmt":"2026-05-21T15:25:06","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=18292"},"modified":"2026-05-22T11:03:29","modified_gmt":"2026-05-22T09:03:29","slug":"justice-sans-audience","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/","title":{"rendered":"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cette recherche, dirig\u00e9e par Aur\u00e9lie Bergeaud-Wetterwald et Ana\u00efs Danet, \u00e9tudie les diverses modalit\u00e9s de cette \u00e9volution (calibrage des audiences, pratique du d\u00e9p\u00f4t, marginalisation de la pr\u00e9sence du justiciable, etc.) dans les diff\u00e9rents types de proc\u00e9dure, surtout au civil et dans la justice administrative et, sous des formes plus att\u00e9nu\u00e9es mais \u00e9galement significatives, au p\u00e9nal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>L\u2019\u00e9quipe de recherche a combin\u00e9 une approche th\u00e9orique (\u00e9tudes bibliographique et jurisprudentielle), une approche empirique (entretiens et exp\u00e9rimentation aupr\u00e8s d\u2019auditeurs de justice de l\u2019ENM) et une enqu\u00eate en ligne aupr\u00e8s d\u2019un \u00e9chantillon de justiciables. Si l\u2019analyse du droit positif montre qu\u2019il n\u2019y a pas<br>d\u2019incompatibilit\u00e9 avec les principes fondamentaux de la proc\u00e9dure, la r\u00e9duction du temps d\u2019audience, l\u2019affaiblissement des d\u00e9bats et de la place des justiciables \u00e0 l\u2019audience sont per\u00e7us n\u00e9gativement<br>tant chez les justiciables que chez la plupart des acteurs de la justice. Aussi ce recul aujourd\u2019hui \u00e0 l\u2019\u0153uvre semble avoir atteint ses limites. Les chercheuses invitent donc \u00e0 repenser l\u2019audience plut\u00f4t que de<br>la supprimer ou de l\u2019appauvrir. Pour cela, il faudrait mieux articuler l\u2019emploi de l\u2019\u00e9crit et celui de l\u2019\u00e9change en pr\u00e9sence des parties pour que ce dernier soit le plus pertinent possible en fonction du stade<br>(pr\u00e9paratoire, d\u00e9cisionnel, post-d\u00e9cisionnel) de la proc\u00e9dure. Le rapport ouvre ainsi des pistes de r\u00e9flexion pour mieux faire face aux paradoxes et aux contraintes qui p\u00e8sent sur la justice contemporaine. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rapport de recherche r\u00e9alis\u00e9 par Aur\u00e9lie BERGEAUD-WETTERWALD et Ana\u00efs DANET.<\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/irb-acturecherche-justicesansaudience-20260410.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:1130px\" aria-label=\"Contenu embarqu\u00e9 irb-acturecherche-justice-sans-audience.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-43036623-9049-4c56-bdd3-4b3abecae56c\" href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/irb-acturecherche-justicesansaudience-20260410.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">irb-acturecherche-justice-sans-audience<\/a><a href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/irb-acturecherche-justicesansaudience-20260410.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-43036623-9049-4c56-bdd3-4b3abecae56c\">T\u00e9l\u00e9charger<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience-etude-dimpact-sur-les-justiciables-et-les-professionnels-du-droit\/\">Voir la recherche 21.43 Justice sans audience. \u00c9tude d&rsquo;impact sur les justiciables et les professionnels du droit<\/a><\/p>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary> English version below \/ R\u00e9sum\u00e9 en Anglais <\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">This research, led by Aur\u00e9lie Bergeaud-Wetterwald and Ana\u00efs Danet, examines the various aspects of this trend (calibration of hearings, filing practices, marginalization of the litigant\u2019s presence, etc.) across different types of proceedings, particularly in civil and administrative justice, and\u2014in more subtle but equally significant ways\u2014in criminal justice.The research team combined a theoretical approach (literature and case law reviews), an empirical approach (interviews and experiments with judicial auditors from the ENM), and an online survey of a sample of litigants. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">While an analysis of positive law shows that there is no incompatibility with the fundamental principles of procedure, the reduction in hearing time, the weakening of oral arguments, and the diminished role of litigants in the hearing are perceived negatively by both litigants and most actors in the justice system. Thus, the current trend toward streamlining appears to have reached its limits. The researchers therefore call for a rethinking of the hearing rather than its elimination or dilution. To achieve this, the use of written submissions and oral arguments in the presence of the parties should be better coordinated so that the latter is as relevant as possible depending on the stage (preparatory, decision-making, post-decision) of the proceedings. The report thus offers insights into how to better address the paradoxes and constraints facing the contemporary justice system.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/details>\n","protected":false},"featured_media":18298,"template":"","disciplines":[114],"collections":[1531],"publication_tag":[3317,3318,3320,3319,542],"auteurs":[],"class_list":["post-18292","publications","type-publications","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","disciplines-droit","collections-actu-recherche","publication_tag-debat-judiciaire","publication_tag-justice-sans-audience","publication_tag-procedure-ecrite","publication_tag-procedure-orale","publication_tag-proces"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"cette publication \u00e9tudie les diverses modalit\u00e9s de la justice sans audience et de ces \u00e9volutions.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"cette publication \u00e9tudie les diverses modalit\u00e9s de la justice sans audience et de ces \u00e9volutions.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-22T09:03:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"846\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1190\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/\",\"name\":\"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2026\\\/05\\\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png\",\"datePublished\":\"2026-05-21T15:25:06+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-22T09:03:29+00:00\",\"description\":\"cette publication \u00e9tudie les diverses modalit\u00e9s de la justice sans audience et de ces \u00e9volutions.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2026\\\/05\\\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2026\\\/05\\\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png\",\"width\":\"846\",\"height\":\"1190\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-sans-audience\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit","description":"cette publication \u00e9tudie les diverses modalit\u00e9s de la justice sans audience et de ces \u00e9volutions.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit","og_description":"cette publication \u00e9tudie les diverses modalit\u00e9s de la justice sans audience et de ces \u00e9volutions.","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2026-05-22T09:03:29+00:00","og_image":[{"width":846,"height":1190,"url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/","name":"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png","datePublished":"2026-05-21T15:25:06+00:00","dateModified":"2026-05-22T09:03:29+00:00","description":"cette publication \u00e9tudie les diverses modalit\u00e9s de la justice sans audience et de ces \u00e9volutions.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/#primaryimage","url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png","contentUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/05\/Capture-decran-2026-05-22-a-11.02.52.png","width":"846","height":"1190"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-sans-audience\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Justice sans audience. \u00c9tude d\u2019impact sur les justiciables et les professionnels du droit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/18292","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18298"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=18292"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=18292"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=18292"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=18292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}