{"id":18516,"date":"2026-06-24T09:05:00","date_gmt":"2026-06-24T07:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=18516"},"modified":"2026-06-29T10:04:01","modified_gmt":"2026-06-29T08:04:01","slug":"decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/","title":{"rendered":"D\u00e9coder l\u2019IA &#8211; Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cycle d&rsquo;ateliers 2025-2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A la suite de la conf\u00e9rence inaugurale tenue \u00e0 Strasbourg en janvier 2025, le cycle d\u2019ateliers \u00ab D\u00e9coder l\u2019IA \u00bb confronte les s\u00e9duisantes promesses de l\u2019intelligence artificielle aux r\u00e9alit\u00e9s complexes de cette technologie replac\u00e9e dans son environnement.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autour d\u2019invit\u00e9s issus du monde acad\u00e9mique, des professions juridiques et des sciences de l\u2019informatique, les six s\u00e9ances avaient vocation \u00e0 nourrir une r\u00e9flexion \u00e0 la fois ancr\u00e9e dans la pratique et \u00e9largie par la recherche, y compris en machine learning. Le premier atelier \u00e9tait consacr\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9mergence des syst\u00e8mes agentiques et aux nouvelles architectures d\u2019IA capables d\u2019orchestrer de mani\u00e8re autonome des t\u00e2ches complexes, notamment dans le domaine de la recherche juridique. Le deuxi\u00e8me atelier explorait les usages concrets de l\u2019IA g\u00e9n\u00e9rative au sein des cabinets d\u2019avocats, les transformations du travail juridique qu\u2019elle induit et les arbitrages entre solutions du march\u00e9 et d\u00e9veloppements sur mesure. Le troisi\u00e8me atelier examinait les cadres juridiques, d\u00e9ontologiques et r\u00e9glementaires applicables \u00e0 l\u2019emploi de l\u2019IA dans le champ de la justice, \u00e0 l\u2019heure o\u00f9 les usages se diffusent plus rapidement que les normes qui les encadrent. Un second temps d\u2019approfondissement \u00e9tait consacr\u00e9 \u00e0 trois applications d\u00e9sormais largement accessibles aux professionnels du droit. Le quatri\u00e8me atelier analysait les performances et les limites de la reconnaissance vocale, confront\u00e9e aux exigences de pr\u00e9cision, d\u2019identification des locuteurs et de fiabilit\u00e9 propres aux environnements judiciaires. Le cinqui\u00e8me atelier portait sur la traduction automatis\u00e9e, ses progr\u00e8s spectaculaires, mais aussi les difficult\u00e9s li\u00e9es \u00e0 la restitution des concepts juridiques, des contextes culturels et des syst\u00e8mes de droit. Enfin, le sixi\u00e8me atelier abordait les outils de synth\u00e8se automatique de documents et de dossiers, en \u00e9valuant leur capacit\u00e9 \u00e0 assister l\u2019analyse juridique sans alt\u00e9rer la compr\u00e9hension des faits, des arguments et des enjeux. Les actes mettent en lumi\u00e8re les exigences croissantes de contr\u00f4le humain, d\u2019\u00e9valuation, de tra\u00e7abilit\u00e9 et de fiabilit\u00e9 dans un secteur o\u00f9 les erreurs peuvent produire des effets majeurs. \u00c0 rebours des discours simplificateurs, ils proposent une exploration critique et document\u00e9e des technologies g\u00e9n\u00e9ratives, replac\u00e9es dans leurs dimensions techniques, professionnelles, institutionnelles et normatives. Entre aspirations \u00e0 l\u2019efficacit\u00e9, d\u00e9pendances techniques, enjeux environnementaux et d\u00e9fis de r\u00e9gulation, ces travaux invitent \u00e0 penser l\u2019IA comme une technologie d\u00e9sormais int\u00e9gr\u00e9e aux environnements du droit et de la justice, appelant une appropriation lucide, inform\u00e9e et continuellement critique.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<div data-wp-interactive=\"core\/file\" class=\"wp-block-file\"><object data-wp-bind--hidden=\"!state.hasPdfPreview\" hidden class=\"wp-block-file__embed\" data=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/2026_Actes-Decoder-IA_Mtpel-2025-2026.pdf\" type=\"application\/pdf\" style=\"width:100%;height:1130px\" aria-label=\"Contenu embarqu\u00e9 2026_Actes-Decoder-IA_Mtpel-2025-2026.\"><\/object><a id=\"wp-block-file--media-d829c25c-cd0b-41c3-807c-924ba414a150\" href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/2026_Actes-Decoder-IA_Mtpel-2025-2026.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">2026_Actes-Decoder-IA_Mtpel-2025-2026<\/a><a href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/2026_Actes-Decoder-IA_Mtpel-2025-2026.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-d829c25c-cd0b-41c3-807c-924ba414a150\">T\u00e9l\u00e9charger<\/a><\/div>\n","protected":false},"featured_media":18517,"template":"","disciplines":[3396],"collections":[1589],"publication_tag":[3411,3413,515,24,130,3412,976,3409,3410],"auteurs":[],"class_list":["post-18516","publications","type-publications","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","disciplines-science-de-linformation-et-de-la-communication","collections-actes","publication_tag-controle-humain","publication_tag-entrainement","publication_tag-ethique","publication_tag-intelligence-artificielle","publication_tag-justice","publication_tag-modeles-de-langage","publication_tag-modernisation","publication_tag-souverainete-numerique","publication_tag-transformation"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>D\u00e9coder l\u2019IA - Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages - INSTITUT ROBERT BADINTER<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Cycle d&#039;ateliers 2025-2026 A la suite de la conf\u00e9rence inaugurale tenue \u00e0 Strasbourg en janvier 2025, le cycle d\u2019ateliers \u00ab D\u00e9coder l\u2019IA \u00bb confronte les\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u00e9coder l\u2019IA - Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages - INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Cycle d&#039;ateliers 2025-2026 A la suite de la conf\u00e9rence inaugurale tenue \u00e0 Strasbourg en janvier 2025, le cycle d\u2019ateliers \u00ab D\u00e9coder l\u2019IA \u00bb confronte les\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-29T08:04:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/decoder-ia-image.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1050\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1490\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/\",\"name\":\"D\u00e9coder l\u2019IA - Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages - INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2026\\\/06\\\/decoder-ia-image.png\",\"datePublished\":\"2026-06-24T07:05:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-29T08:04:01+00:00\",\"description\":\"Cycle d'ateliers 2025-2026 A la suite de la conf\u00e9rence inaugurale tenue \u00e0 Strasbourg en janvier 2025, le cycle d\u2019ateliers \u00ab D\u00e9coder l\u2019IA \u00bb confronte les\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2026\\\/06\\\/decoder-ia-image.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2026\\\/06\\\/decoder-ia-image.png\",\"width\":1050,\"height\":1490},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"D\u00e9coder l\u2019IA &#8211; Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u00e9coder l\u2019IA - Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages - INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"Cycle d'ateliers 2025-2026 A la suite de la conf\u00e9rence inaugurale tenue \u00e0 Strasbourg en janvier 2025, le cycle d\u2019ateliers \u00ab D\u00e9coder l\u2019IA \u00bb confronte les","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"D\u00e9coder l\u2019IA - Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages - INSTITUT ROBERT BADINTER","og_description":"Cycle d'ateliers 2025-2026 A la suite de la conf\u00e9rence inaugurale tenue \u00e0 Strasbourg en janvier 2025, le cycle d\u2019ateliers \u00ab D\u00e9coder l\u2019IA \u00bb confronte les","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2026-06-29T08:04:01+00:00","og_image":[{"width":1050,"height":1490,"url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/decoder-ia-image.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/","name":"D\u00e9coder l\u2019IA - Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages - INSTITUT ROBERT BADINTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/decoder-ia-image.png","datePublished":"2026-06-24T07:05:00+00:00","dateModified":"2026-06-29T08:04:01+00:00","description":"Cycle d'ateliers 2025-2026 A la suite de la conf\u00e9rence inaugurale tenue \u00e0 Strasbourg en janvier 2025, le cycle d\u2019ateliers \u00ab D\u00e9coder l\u2019IA \u00bb confronte les","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/#primaryimage","url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/decoder-ia-image.png","contentUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2026\/06\/decoder-ia-image.png","width":1050,"height":1490},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/decoder-lia-des-promesses-des-outils-aux-realites-des-usages\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"D\u00e9coder l\u2019IA &#8211; Des promesses des outils aux r\u00e9alit\u00e9s des usages"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/18516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=18516"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=18516"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=18516"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=18516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}