{"id":2319,"date":"2019-04-21T00:44:00","date_gmt":"2019-04-20T22:44:00","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=2319"},"modified":"2025-08-21T14:56:51","modified_gmt":"2025-08-21T12:56:51","slug":"justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/","title":{"rendered":"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-file\"><a id=\"wp-block-file--media-0678357a-bdfc-477f-8c7a-4be7ab65f539\" href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2022\/10\/17.41-Note-de-synthe%CC%80se-Justice-et-ine%CC%81galite%CC%81s.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">17.41_synth\u00e8se<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file\"><a id=\"wp-block-file--media-ebd3325b-d42e-42e8-809e-08e223901a3f\" href=\"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2022\/10\/17.41-RF-Justice-et-ine%CC%81galite%CC%81spdf.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">17.41_rapport<\/a><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ce rapport contribue \u00e0 l\u2019analyse de la contribution des professionnel\u00b7les du droit et des institutions juridictionnelles aux in\u00e9galit\u00e9s sociales qui structurent les soci\u00e9t\u00e9s contemporaines. Il appr\u00e9hende cette question \u00e0 partir d\u2019une double enqu\u00eate, statistique et ethnographique, portant les s\u00e9parations conjugales, qui constituent un contentieux civil, de masse, touchant l\u2019ensemble des cat\u00e9gories sociales et pronon\u00e7ant des d\u00e9cisions de nature diverse afin d\u2019organiser la vie intime des individus (r\u00e9sidence des enfants, pension alimentaire, prestation compensatoire, etc.). Elles constituent un bon observatoire pour \u00e9tudier l\u2019effet des in\u00e9galit\u00e9s de ressources sociales entre les justiciables sur leurs recours au droit et aux proc\u00e9dures judiciaires, et pour analyser en retour la mani\u00e8re dont l\u2019action des professionnel\u00b7les du droit et les d\u00e9cisions de justice sont susceptibles de r\u00e9duire, de reproduire ou d\u2019intensifier ces in\u00e9galit\u00e9s.&nbsp;Pour son volet statistique, l\u2019\u00e9tude s\u2019appuie sur la construction et l\u2019analyse d\u2019un \u00e9chantillon repr\u00e9sentatif de 4 000 dossiers judiciaires de divorces et s\u00e9parations conjugales dont la derni\u00e8re d\u00e9cision a \u00e9t\u00e9 rendue en 2013 dans 7 tribunaux de grande instance (devenus tribunaux judiciaires) et des 2 cours d\u2019appel, situ\u00e9s dans des territoires aux caract\u00e9ristiques sociod\u00e9mographiques contrast\u00e9es. L\u2019enqu\u00eate ethnographique s\u2019inscrit dans une recherche au long cours&nbsp;: d\u00e9but\u00e9e au sein de tribunaux de grande instance, celle-ci s\u2019est progressivement \u00e9largie aux avocat\u00b7es et des notaires, mais aussi \u00e0 deux cours d\u2019appel et finalement \u00e0 des services publics et associatifs d\u2019acc\u00e8s aux droits. Elle associe de nombreuses observations des situations d\u2019interactions entre professionnel\u00b7les et client\u00b7es ou justiciables, et des entretiens men\u00e9s aupr\u00e8s de ces professionnel\u00b7les.&nbsp;Cette analyse met en avant la pr\u00e9gnance des in\u00e9galit\u00e9s de classe et de genre \u00e0 toutes les \u00e9tapes du traitement juridique et judiciaire des s\u00e9parations conjugales. Il montre que celle-ci s\u2019articule aux in\u00e9galit\u00e9s li\u00e9es au statut matrimonial et au territoire. Selon que les couples ont \u00e9t\u00e9 mari\u00e9s ou non, selon qu\u2019ils r\u00e9sident dans l\u2019Ouest de la France ou en r\u00e9gion parisienne (et au sein de celle-ci, \u00e0 Paris ou en banlieue), les exp\u00e9riences de la justice et son impact sur les conditions de vie post-rupture diff\u00e8rent notablement.<\/p>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary>English version below \/ R\u00e9sum\u00e9 en anglais<\/summary>\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">This report contributes to the analysis of the contribution of legal professionals and jurisdictional institutions to the social inequalities that structure contemporary societies. It approaches this question from a double survey, statistical and ethnographic, on marital separations, which constitute a mass civil litigation, affecting all social categories and pronouncing decisions of diverse nature in order to organize the intimate life of individuals (residence of children, alimony, compensatory allowance, etc.). They constitute a good observatory for studying the effect of inequalities in social resources between litigants on their recourse to the law and to legal proceedings, and for analyzing in return the way in which the actions of legal professionals and legal decisions are likely to reduce, reproduce or intensify these inequalities.\u00a0For its statistical component, the study relies on the construction and analysis of a representative sample of 4,000 divorce and marital separation court cases whose last decision was rendered in 2013 in 7 courts of first instance (now judicial courts) and 2 courts of appeal, located in territories with contrasting sociodemographic characteristics. The ethnographic survey is part of a long-term research: started within the high courts, it has gradually been extended to lawyers and notaries, but also to two courts of appeal and finally to public and associative services of access to rights. It combines numerous observations of interaction situations between professionals and clients or litigants, and interviews conducted with these professionals.\u00a0This analysis highlights the prevalence of class and gender inequalities at all stages of the legal and judicial treatment of marital separations. It shows that these inequalities are linked to inequalities related to marital status and territory. Depending on whether couples were married or not, whether they lived in the West of France or in the Paris region (and within the latter, in Paris or in the suburbs), the experiences of justice and its impact on post-breakup living conditions differed significantly.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","disciplines":[159],"collections":[119],"publication_tag":[158],"auteurs":[162,163],"class_list":["post-2319","publications","type-publications","status-publish","hentry","disciplines-droit-des-personnes-et-de-la-famille","collections-rapports-de-recherche","publication_tag-genre","auteurs-emilie-biland","auteurs-sibylle-gollac"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales - INSTITUT ROBERT BADINTER<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"17.41_synth\u00e8se 17.41_rapport Ce rapport contribue \u00e0 l\u2019analyse de la contribution des professionnel\u00b7les du droit et des institutions juridictionnelles aux\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales - INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"17.41_synth\u00e8se 17.41_rapport Ce rapport contribue \u00e0 l\u2019analyse de la contribution des professionnel\u00b7les du droit et des institutions juridictionnelles aux\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-21T12:56:51+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\\\/\",\"name\":\"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales - INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-04-20T22:44:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-08-21T12:56:51+00:00\",\"description\":\"17.41_synth\u00e8se 17.41_rapport Ce rapport contribue \u00e0 l\u2019analyse de la contribution des professionnel\u00b7les du droit et des institutions juridictionnelles aux\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales - INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"17.41_synth\u00e8se 17.41_rapport Ce rapport contribue \u00e0 l\u2019analyse de la contribution des professionnel\u00b7les du droit et des institutions juridictionnelles aux","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales - INSTITUT ROBERT BADINTER","og_description":"17.41_synth\u00e8se 17.41_rapport Ce rapport contribue \u00e0 l\u2019analyse de la contribution des professionnel\u00b7les du droit et des institutions juridictionnelles aux","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2025-08-21T12:56:51+00:00","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/","name":"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales - INSTITUT ROBERT BADINTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website"},"datePublished":"2019-04-20T22:44:00+00:00","dateModified":"2025-08-21T12:56:51+00:00","description":"17.41_synth\u00e8se 17.41_rapport Ce rapport contribue \u00e0 l\u2019analyse de la contribution des professionnel\u00b7les du droit et des institutions juridictionnelles aux","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/justice-et-inegalites-au-prisme-des-sciences-sociales\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Justice et in\u00e9galit\u00e9s au prisme des sciences sociales"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/2319","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=2319"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=2319"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=2319"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=2319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}