{"id":2725,"date":"2019-04-23T20:37:00","date_gmt":"2019-04-23T18:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=2725"},"modified":"2023-08-23T16:41:40","modified_gmt":"2023-08-23T14:41:40","slug":"lavenir-du-notariat-note-de-synthese","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/","title":{"rendered":"L&rsquo;avenir du notariat"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-file\"><a id=\"wp-block-file--media-0c854c83-01f8-4544-9ead-a1cba169e0c5\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/SYNTHESE-Avenir-du-notariat-3.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">13.21_synth\u00e8se<\/a><\/div>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong><u>Objectifs&nbsp;:<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ce projet de recherche sur le notariat a \u00e9t\u00e9 motiv\u00e9 par deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations. Les premi\u00e8res se rapportent \u00e0 l\u2019environnement du notariat. La globalisation, l\u2019id\u00e9ologie dominante du march\u00e9, les mutations de l\u2019Etat, les pressions exerc\u00e9es par les institutions europ\u00e9ennes, ont amen\u00e9 \u00e0 s\u2019interroger sur la place du notariat dans le syst\u00e8me juridique continental et sur l\u2019avenir des professions r\u00e9glement\u00e9es en g\u00e9n\u00e9ral et de la profession du notariat en particulier. Les secondes se rapportent \u00e0 la structure du notariat impact\u00e9e par la r\u00e9forme op\u00e9r\u00e9e par la loi du 6 ao\u00fbt 2015 dite loi Macron (lib\u00e9ralisation de l\u2019installation, modification du tarif r\u00e9glement\u00e9, incidences sur la \u00ab&nbsp;carri\u00e8re notariale&nbsp;\u00bb\u2026).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ces deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations ont soulev\u00e9 une question fondamentale : le notariat a-t-il un avenir&nbsp;? Dans l\u2019affirmative, quel est cet avenir&nbsp;? Pour r\u00e9pondre \u00e0 cette question, il fallait \u00e9tablir l\u2019existence d\u2019une identit\u00e9 notariale, \u00e0 m\u00eame de justifier sa l\u00e9gitimit\u00e9 et partant sa p\u00e9rennit\u00e9. L\u2019enjeu principal de la recherche a donc \u00e9t\u00e9 de mettre en lumi\u00e8re l\u2019ADN du notariat, condition&nbsp;<em>sine qua non<\/em>&nbsp;de son avenir.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" start=\"2\">\n<li><strong><u>M\u00e9thodologie&nbsp;:<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pour rechercher l\u2019essence du notariat, le groupe de travail a fait le choix d\u2019une d\u00e9marche pluridisciplinaire, au-del\u00e0 des seuls juristes dogmatiques, et chronologique, s\u2019appuyer sur le pass\u00e9 pour mieux comprendre le pr\u00e9sent et s\u2019incliner vers l\u2019avenir. Le dialogue entre sociologues des professions, historiens du droit, \u00e9conomistes et juristes dogmatiques, le tout mis \u00e0 l\u2019\u00e9preuve d\u2019une d\u00e9marche comparatiste, a permis d\u2019aborder le notariat sous tous ses aspects et dans toute sa complexit\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pour mener \u00e0 bien cette recherche pluridisciplinaire, les membres du groupe de travail se sont r\u00e9unis r\u00e9guli\u00e8rement. Ces r\u00e9unions r\u00e9guli\u00e8res ont \u00e9t\u00e9 ponctu\u00e9es de plusieurs workshop et colloques sur des th\u00e8mes majeurs du projet de recherche&nbsp;en France et \u00e0 l\u2019\u00e9tranger. Selon les disciplines, les membres du groupe de travail ont combin\u00e9 une approche empirique et une approche fondamentale.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" start=\"3\">\n<li><strong><u>R\u00e9sultats&nbsp;:<\/u><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u2019ensemble des recherches a confirm\u00e9 l\u2019existence d\u2019une identit\u00e9 notariale qui en renforce la l\u00e9gitimit\u00e9 et justifie sa p\u00e9rennit\u00e9. Cet ADN du notariat s\u2019articule autour de plusieurs axes fondamentaux, qui confirment le lien inextricable qui se tisse entre le statut et les fonctions du notariat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* Identification des causes exog\u00e8nes et des causes endog\u00e8nes justifiant la recherche d\u2019une identit\u00e9 notariale.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* Etablissement d\u2019une consubstantialit\u00e9 entre le notariat et l\u2019Etat<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* D\u00e9termination des contours d\u2019une profession sociologiquement \u00ab&nbsp;ouverte&nbsp;\u00bb<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* Mise en exergue d\u2019un statut juridique original tant en droit public qu\u2019en droit priv\u00e9<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* Lien n\u00e9cessaire entre le notariat, le droit continental et le d\u00e9veloppement \u00e9conomique<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* Contribution de l\u2019acte authentique \u00e0 la s\u00e9curit\u00e9 juridique des droits subjectifs et du droit objectif<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* Le caract\u00e8re non pertinent d\u2019une \u00ab&nbsp;profession unique du droit&nbsp;\u00bb et valeur ajout\u00e9e de l\u2019interm\u00e9diation notariale<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>* Interm\u00e9diation fondamentale du notaire dans les activit\u00e9s d\u2019int\u00e9r\u00eat g\u00e9n\u00e9ral et r\u00e9ponse \u00e0 la privatisation de la sph\u00e8re publique<\/em><\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","disciplines":[213],"collections":[119],"publication_tag":[645,646,644,643,66],"auteurs":[647],"class_list":["post-2725","publications","type-publications","status-publish","hentry","disciplines-professions-juridiques-et-judiciaires","collections-rapports-de-recherche","publication_tag-approche-empirique","publication_tag-approche-fondamentale","publication_tag-carriere-notariale","publication_tag-loi-macron","publication_tag-notariat","auteurs-mustapha-mekki"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>L&#039;avenir du notariat - INSTITUT ROBERT BADINTER<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"13.21_synth\u00e8se Objectifs&nbsp;: Ce projet de recherche sur le notariat a \u00e9t\u00e9 motiv\u00e9 par deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations. Les premi\u00e8res se rapportent \u00e0\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"L&#039;avenir du notariat - INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"13.21_synth\u00e8se Objectifs&nbsp;: Ce projet de recherche sur le notariat a \u00e9t\u00e9 motiv\u00e9 par deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations. Les premi\u00e8res se rapportent \u00e0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-08-23T14:41:40+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\\\/\",\"name\":\"L'avenir du notariat - INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-04-23T18:37:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-08-23T14:41:40+00:00\",\"description\":\"13.21_synth\u00e8se Objectifs&nbsp;: Ce projet de recherche sur le notariat a \u00e9t\u00e9 motiv\u00e9 par deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations. Les premi\u00e8res se rapportent \u00e0\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"L&#8217;avenir du notariat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"L'avenir du notariat - INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"13.21_synth\u00e8se Objectifs&nbsp;: Ce projet de recherche sur le notariat a \u00e9t\u00e9 motiv\u00e9 par deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations. Les premi\u00e8res se rapportent \u00e0","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"L'avenir du notariat - INSTITUT ROBERT BADINTER","og_description":"13.21_synth\u00e8se Objectifs&nbsp;: Ce projet de recherche sur le notariat a \u00e9t\u00e9 motiv\u00e9 par deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations. Les premi\u00e8res se rapportent \u00e0","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2023-08-23T14:41:40+00:00","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/","name":"L'avenir du notariat - INSTITUT ROBERT BADINTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website"},"datePublished":"2019-04-23T18:37:00+00:00","dateModified":"2023-08-23T14:41:40+00:00","description":"13.21_synth\u00e8se Objectifs&nbsp;: Ce projet de recherche sur le notariat a \u00e9t\u00e9 motiv\u00e9 par deux s\u00e9ries de consid\u00e9rations. Les premi\u00e8res se rapportent \u00e0","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/lavenir-du-notariat-note-de-synthese\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"L&#8217;avenir du notariat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/2725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=2725"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=2725"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=2725"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=2725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}