{"id":6342,"date":"2023-04-13T10:05:02","date_gmt":"2023-04-13T08:05:02","guid":{"rendered":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?post_type=publications&#038;p=6342"},"modified":"2025-10-17T15:33:07","modified_gmt":"2025-10-17T13:33:07","slug":"etude-droits-des-generations-futures","status":"publish","type":"publications","link":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/","title":{"rendered":"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Comment appr\u00e9hender la notion de \u00ab&nbsp;droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures&nbsp;\u00bb&nbsp;? Depuis la Seconde Guerre mondiale, la conscience de la vuln\u00e9rabilit\u00e9 du genre humain face aux effets de la puissance technologique a conduit \u00e0 identifier une responsabilit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9gard de l\u2019humanit\u00e9 \u00e0 venir. Appliqu\u00e9e \u00e0 l\u2019habitabilit\u00e9 de la plan\u00e8te et au vivant en g\u00e9n\u00e9ral, au-del\u00e0 de l\u2019esp\u00e8ce humaine, cette notion ne concerne d\u2019ailleurs pas seulement l\u2019avenir, car \u00ab&nbsp;nous sommes d\u00e9j\u00e0 les g\u00e9n\u00e9rations futures&nbsp;!&nbsp;\u00bb et nous exp\u00e9rimentons d\u2019ores-et-d\u00e9j\u00e0 les cons\u00e9quences de la d\u00e9gradation des entit\u00e9s naturelles.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reposant sur les travaux d\u2019un groupe d\u2019experts \u2013 chercheur\u00b7ses, praticiens de la justice et repr\u00e9sentants de la soci\u00e9t\u00e9 civile \u2013 l\u2019\u00e9tude propos\u00e9e par l\u2019Institut des \u00e9tudes et de la recherche sur le droit et la justice rappelle les origines de cette notion et se concentre sur son application \u00e0 la mati\u00e8re environnementale. Il \u00e9voque les questions soulev\u00e9es par la prise en compte des droits des g\u00e9n\u00e9rations futures dans le processus d\u00e9mocratique avant d\u2019aborder son appropriation par les juridictions \u00e0 travers le monde. Depuis la d\u00e9cision de la Cour supr\u00eame de Colombie (2018) reconnaissant comme sujets de droit tant les g\u00e9n\u00e9rations futures que le fleuve Amazonie, de nombreuses cours y compris en France se sont empar\u00e9es de cette notion. Con\u00e7ue comme un levier d\u2019action par la soci\u00e9t\u00e9 civile face \u00e0 l\u2019inertie des gouvernements, la saisine du juge a produit des d\u00e9cisions retentissantes, reconnaissant aux \u00c9tats comme aux acteurs priv\u00e9s une responsabilit\u00e9 environnementale au nom des g\u00e9n\u00e9rations futures.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De l\u2019int\u00e9r\u00eat \u00e0 agir \u00e0 la r\u00e9paration du pr\u00e9judice caus\u00e9, l\u2019\u00e9tude r\u00e9v\u00e8le un&nbsp;droit des g\u00e9n\u00e9rations futures produit d\u2019un droit de l&rsquo;humanit\u00e9 pr\u00e9sente et future ancr\u00e9e dans un vivant qui poss\u00e8de sa propre valeur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Sonya Djemni-Wagner <\/em>est magistrate, inspectrice g\u00e9n\u00e9rale de la justice et d\u00e9l\u00e9gu\u00e9e au d\u00e9veloppement strat\u00e9gique de l\u2019Institut des \u00e9tudes et de la recherche sur le droit et la justice.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Victoria Vanneau<\/em> est ing\u00e9nieure de recherche au CNRS et responsable d\u2019\u00e9tudes et de recherches \u00e0 l\u2019IERDJ.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ont \u00e9galement collabor\u00e9 \u00e0 ces travaux : <em>Nadia Bela\u00efdi, Vincent Delbos, Pascale Deumier, Sarah Faure, Laurent Fonbaustier,St\u00e9phane Hoynck, Benjamin Lemoine, S\u00e9bastien Mabile, Jean Ma\u00efa, Laurent Neyret, Camila Perruso, Judith Rochfeld, B\u00e9n\u00e9dicte Vassallo et Yoan Vilain.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-orange-color has-text-color wp-block-paragraph\">Pour lire les traductions de la synth\u00e8se de l&rsquo;\u00e9tude Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures en anglais, espagnol, allemand et portugais cliquez <a href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/synthese-de-letude-droits-des-generations-futures-traductions\/\">ici<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-orange-color has-text-color wp-block-paragraph\">Voir aussi l&rsquo;article en cliquant <a href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/wp-admin\/post.php?post=6337&amp;action=edit\">ici<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-orange-color has-text-color wp-block-paragraph\">Voir aussi l&rsquo;interview vid\u00e9o de Sonya DJEMNI-WAGNER pour l&rsquo; \u00ab\u00a0Actualit\u00e9 du Droit\u00a0\u00bb en cliquant <a href=\"https:\/\/youtu.be\/LsD4HOUwrKc?si=mEP6XC72063usJB_\">ici<\/a> <\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","disciplines":[1204,114,621,115],"collections":[1976],"publication_tag":[2325,1515,561,672,130,1578,2324,1646,792,82],"auteurs":[2942,1975],"class_list":["post-6342","publications","type-publications","status-publish","hentry","disciplines-anthropologie","disciplines-droit","disciplines-science-politique","disciplines-sociologie","collections-etudes","publication_tag-dette","publication_tag-droit","publication_tag-environnement","publication_tag-juges","publication_tag-justice","publication_tag-metiers-de-la-justice","publication_tag-peuples-autochtones","publication_tag-protection-de-lenvironnement-2","publication_tag-protection-des-citoyens","publication_tag-sante","auteurs-sonya-djemni-wagner-dir","auteurs-victoria-vanneau"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures - INSTITUT ROBERT BADINTER<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Comment appr\u00e9hender la notion de \u00ab\u00a0droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures\u00a0\u00bb\u00a0? Penser la responsabilit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9gard de l\u2019humanit\u00e9 \u00e0 venir...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures - INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Comment appr\u00e9hender la notion de \u00ab\u00a0droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures\u00a0\u00bb\u00a0? Penser la responsabilit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9gard de l\u2019humanit\u00e9 \u00e0 venir...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"INSTITUT ROBERT BADINTER\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-17T13:33:07+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/etude-droits-des-generations-futures\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/etude-droits-des-generations-futures\\\/\",\"name\":\"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures - INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-04-13T08:05:02+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-17T13:33:07+00:00\",\"description\":\"Comment appr\u00e9hender la notion de \u00ab\u00a0droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures\u00a0\u00bb\u00a0? Penser la responsabilit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9gard de l\u2019humanit\u00e9 \u00e0 venir...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/etude-droits-des-generations-futures\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/etude-droits-des-generations-futures\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/etude-droits-des-generations-futures\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Publications\",\"item\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/publications\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"IRB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#organization\",\"name\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\",\"url\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\\\/media_library\\\/2025\\\/06\\\/logo-c10014.svg\",\"caption\":\"INSTITUT ROBERT BADINTER\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/institutrobertbadinter.fr\\\/fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures - INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"Comment appr\u00e9hender la notion de \u00ab\u00a0droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures\u00a0\u00bb\u00a0? Penser la responsabilit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9gard de l\u2019humanit\u00e9 \u00e0 venir...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures - INSTITUT ROBERT BADINTER","og_description":"Comment appr\u00e9hender la notion de \u00ab\u00a0droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures\u00a0\u00bb\u00a0? Penser la responsabilit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9gard de l\u2019humanit\u00e9 \u00e0 venir...","og_url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/","og_site_name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","article_modified_time":"2025-10-17T13:33:07+00:00","twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/","name":"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures - INSTITUT ROBERT BADINTER","isPartOf":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website"},"datePublished":"2023-04-13T08:05:02+00:00","dateModified":"2025-10-17T13:33:07+00:00","description":"Comment appr\u00e9hender la notion de \u00ab\u00a0droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures\u00a0\u00bb\u00a0? Penser la responsabilit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9gard de l\u2019humanit\u00e9 \u00e0 venir...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/etude-droits-des-generations-futures\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Publications","item":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/publications\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Droit(s) des g\u00e9n\u00e9rations futures"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#website","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization"},"alternateName":"IRB","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#organization","name":"INSTITUT ROBERT BADINTER","url":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","contentUrl":"https:\/\/ierdj.fra1.digitaloceanspaces.com\/media_library\/2025\/06\/logo-c10014.svg","caption":"INSTITUT ROBERT BADINTER"},"image":{"@id":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications\/6342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publications"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publications"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"disciplines","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/disciplines?post=6342"},{"taxonomy":"collections","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/collections?post=6342"},{"taxonomy":"publication_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/publication_tag?post=6342"},{"taxonomy":"auteurs","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutrobertbadinter.fr\/fr\/wp-json\/wp\/v2\/auteurs?post=6342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}